Διασταύρωση πληροφοριών

Για να βοηθηθούν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών, καλούνται να εργαστούν ως μέρος μιας ομάδας και να εξετάσουν πώς καλύπτεται ένα τρέχον ειδησεογραφικό θέμα σε διάφορα μέσα ενημέρωσης.

Μετά την ολοκλήρωση αυτής της δραστηριότητας, οι εκπαιδευόμενοι θα: 

• Κατανοήστε τα βασικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την επαλήθευση των πληροφοριών
• Να είναι σε θέση να αναλύουν κριτικά το περιεχόμενο και τις πηγές των μέσων ενημέρωσης
• Να είναι σε θέση να κατανοήσουν γιατί είναι σημαντικό να χρησιμοποιούν πολλαπλές πηγές πριν βιαστούν να βγάλουν συμπεράσματα.
• Να είστε σε θέση να κάνετε μια σύνθεση με βάση τις πηγές

50 λεπτά.

4 - 15

Αρχάριοι (δεν απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις)

Κατά την έρευνα οποιουδήποτε θέματος, το Διαδίκτυο έχει γίνει το κύριο λιμάνι επίσκεψης. Ο όρος "google" έχει μπει στο λεξικό μας ως ρήμα. Το Διαδίκτυο είναι ένας τεράστιος χώρος με σχεδόν απεριόριστο όγκο δεδομένων. Είναι δύσκολο να φιλτράρεις όλες αυτές τις πηγές στο διαδίκτυο για να βρεις τι είναι αξιόπιστο και τι ψεύτικο. Ο στόχος αυτής της δραστηριότητας είναι να υποστηρίξει τους μαθητές να αναπτύξουν τις δεξιότητες κριτικής σκέψης, ώστε να μπορούν να τις εφαρμόσουν για να αποφασίσουν ποιες πηγές θα εμπιστευτούν.

5 λεπτά

1. Για να βοηθηθούν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών, απαιτείται από αυτούς να εργαστούν σε ομάδες και να επιλέξουν ένα επίκαιρο ειδησεογραφικό θέμα που σχετίζεται με τις διεθνείς σχέσεις στον 21ο αιώνα. Δουλεύοντας σε μικρές ομάδες των 3 ή 4 ατόμων (οι μονές ομάδες είναι καλύτερες για τη δυναμική της ομάδας), οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν να επικεντρωθούν στον συνεχιζόμενο πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, στην υποτιθέμενη αμερικανική επιρροή και το ρόλο τους στον πόλεμο ή σε κάποια άλλη είδηση που ενδιαφέρει την ομάδα.
10 λεπτά.


2. Αφού προσδιοριστεί το ειδησεογραφικό θέμα, οι ομάδες καλούνται να βρουν ένα άρθρο ή ένα βίντεο που αναφέρεται σε αυτό το ειδησεογραφικό θέμα σε καθένα από τα ακόλουθα κανάλια μέσων ενημέρωσης:
- BBC News
- RT - Russia Today, Pravda
- Al Jazeera English
- Vox - Κατανόηση των ειδήσεων (Ηλεκτρονική πηγή)
- Fox News 
- CNN International

Οι ομάδες θα πρέπει να επιλέξουν 1 ή 2 εθνικά ειδησεογραφικά κανάλια/πύλες από την αντίστοιχη χώρα τους. (Σε περίπτωση που οι μαθητές προέρχονται από διαφορετικές χώρες, πρέπει να επιλέξουν 1 ή 2 εθνικά ειδησεογραφικά κανάλια/πύλες που καταλαβαίνουν όλοι και δεν χρειάζεται να επιλέξουν ένα ή δύο από κάθε χώρα τους).
10 λεπτά.


3. Οι ομάδες θα επανεξετάσουν αυτές τις ειδήσεις. Αφού εξεταστούν όλα τα ειδησεογραφικά κανάλια, οι ομάδες θα συντάξουν έναν κατάλογο με το τι είναι παρόμοιο και τι διαφορετικό σε κάθε μια από τις αναφορές των μέσων ενημέρωσης. Μέσω μιας ομαδικής συζήτησης θα προσδιορίσουν ποιο μέσο ενημέρωσης πιστεύουν περισσότερο και ποιο θεωρούν "ψεύτικες ειδήσεις". Στη συνέχεια, θα προσδιορίσουν ποιες είναι οι διαφορετικές "ατζέντες" από τα διάφορα μέσα ενημέρωσης, ποιες πηγές χρησιμοποιήθηκαν στις αναφορές των μέσων ενημέρωσης και αν η ομάδα πιστεύει ότι αυτές είναι "αξιόπιστες". Αφού η ομάδα ολοκληρώσει αυτές τις εργασίες, και από την ανασκόπηση όλων όσων διάβασαν και είδαν από τα διάφορα μέσα ενημέρωσης, ως ομάδα, καλούνται να γράψουν μια σύντομη σύνοψη του ειδησεογραφικού θέματος, τονίζοντας τι πιστεύουν όλοι ότι πραγματικά συνέβη σε αυτή την ειδησεογραφική ιστορία. Στο τέλος, θα πρέπει να την παρουσιάσουν σε άλλες ομάδες.
Στην παρουσίασή τους οι ομάδες πρέπει να περιγράψουν:
- Το θέμα των ειδήσεων που επέλεξαν.
- Το μέσο ενημέρωσης που θεωρούσαν πιο αξιόπιστο και την αιτιολόγησή σας για την επιλογή αυτή.
- Το μέσο ενημέρωσης που θεωρούσαν ότι διέδιδε "ψευδείς ειδήσεις" και η αιτιολόγησή τους γι' αυτό.
- Η σύνοψη του τι πιστεύει η ομάδα ότι πραγματικά συνέβη.
- Βρήκαν κάτι κοινό μεταξύ των (ίδιων) ειδήσεων που παρουσιάζονται από τα διάφορα κανάλια/πλατφόρμες όσον αφορά τον τόνο, την οπτική γωνία κ.λπ.
20 λεπτά

Σε post-it, οι μαθητές γράφουν τι βρήκαν ενδιαφέρον. Τα αναρτούν στο flipchart, ενώ ο εκπαιδευτής πρέπει να συνοψίσει τα ευρήματα.


Συμπέρασμα: 

Όταν η επανάσταση της πληροφορικής ξεκίνησε σοβαρά, στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, το ζήτημα της ψηφιακής ένταξης ήταν σχεδόν πάντα ζήτημα πρόσβασης. Σήμερα δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία και το βασικό ερώτημα είναι αν μπορούν να διαχειριστούν και να ερμηνεύσουν κατάλληλα την υπερφόρτωση πληροφοριών και επικοινωνίας;

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η επιρροή των μέσων μαζικής ενημέρωσης στα άτομα και στην κοινωνία είναι άνευ προηγουμένου, λόγω της πανταχού παρουσίας των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Πώς θα πρέπει λοιπόν να αποφασίσουμε ποιον ή ποιες ειδήσεις εμπιστευόμαστε;

Στη σημερινή ψηφιακή πραγματικότητα και στην πραγματικότητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ο καθένας μπορεί να γίνει "δημοσιογράφος", να συλλέγει, να γράφει και να διανέμει ειδήσεις ή άλλες τρέχουσες πληροφορίες στο ευρύ κοινό. Όμως δεν αναλαμβάνεται καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες που διαδίδονται, επομένως πρέπει να είμαστε κριτικοί στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε, αναλύουμε και ελέγχουμε τα γεγονότα των πληροφοριών που καταναλώνουμε. Και ενώ είναι χρονοβόρα δουλειά να διαχωρίσουμε τον "θόρυβο" από τα γεγονότα, είναι μια προσπάθεια που αξίζει να συνεχίσουμε, ώστε να μην οδηγούμαστε από τη μύτη μας.


7 λεπτά.

Η δραστηριότητα μπορεί να διεξαχθεί διαδικτυακά με ένα λογισμικό τηλεδιάσκεψης - ακολουθώντας τα ίδια βήματα όπως στην περίπτωση της έκδοσης f2f - όπου οι εκπαιδευόμενοι μπορούν να χωριστούν σε ομάδες. Ένα επιπλέον άτομο (διαφορετικό από τον εκπαιδευτή, ο οποίος ενημερώνει τους εκπαιδευόμενους για τη διαδικασία) που διαχειρίζεται την ηλεκτρονική πλατφόρμα επικοινωνίας μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία.

-